Taalergernissen

loesjeIk ben geen taalkundige, maar ik ben wel een tikkeltje gevoelig voor onfatsoenlijk Nederlands. Hiermee doel ik uiteraard niet op onschuldige typo’s of taalfouten van mensen die overduidelijk dyslexie hebben.

Bijna niemand schrijft perfect Nederlands en ik vind ook wel eens (soms best wel heel erg domme) fouten van mezelf terug in reeds gepubliceerde artikelen. Shit happens.
Soms baal ik daar wel een beetje van, vooral omdat ik natuurlijk hardop heb gezegd een grafhekel te hebben aan bepaalde taalfouten. Maar ik kan me er niet meer zo heel erg druk om maken: want dergelijke fouten zijn natuurlijk geen issues van wereldformaat.

Zo schreef ik bijvoorbeeld over mijn eerste ervaringen met Pokémon Go en kreeg ik binnen een paar minuten een reactie van een lezeres: Whahaha, JIJ schreef “ik VONG een Pokémon!”
Zie je, ik ben ook maar gewoon een mens (ssssht: niet verder vertellen!) die af en toe moe is, dingen door elkaar haalt en dan verkeerd schrijft.

Maar soms (oké: eigenlijk best vaak…) zijn bepaalde taalfouten wel irritant en als je ergens op gaat letten, dan zie je het opeens o-ve-ral.
Me‘ in plaats van ‘mijn‘ bijvoorbeeld. Of ‘ik ben vegetarisch’ en dit is ‘super leuk‘.

Ik deel mijn voornaamste taalergernissen vandaag even en daarna berg ik mijn rode pennetje weer op.
En mocht je jezelf onbedoeld aangesproken of gekwetst voelen, onthoud dan dat ik ‘ik VONG een Pokémon’ heb geschreven, oké?

1. Me & Mijn, Ze & Zijn, Jou & Jouw

Me baas is een eikel.”
“Ik ga vandaag lekker op pad met me kids.”
“Dinsdag is me vrije dag.”
Me vader heb ze ogen laten laseren.”

Dit staat met stip op nummer 1 van al mijn taalergernissen en ik ben dus zo’n taalnazi die dit er hardcore in heeft geramd bij mijn basisschoolzoon.

me moeder

 


In dezelfde categorie:

“Hoe gaat het met jouw?
Is dit jou tas?”

Hoe ik het mijn zoon probeer bij te brengen, is: Verander het woord eens in ‘mij’ of ‘mijn‘. En dan is het opeens wel logisch.
Immers: “Hoe gaat het met mijn? Is dit mij tas?” is voor iedereen duidelijk fout. Althans: dat hoop ik dan maar.

me en mijn

Maar eerlijk is eerlijk: ik paste laatst een zin aan in een mail, klikte op verzenden en zag vervolgens te laat dat ik een ‘jou’ niet had gewijzigd in ‘jouw’.
Ik moest iedere cel in mijn lijf beheersen om er niet achteraan te mailen dat dit een snelheidsfout was, maar dit was een beetje sneu geweest…

 

2. ‘Is & Eens’ en ‘Na & Naar’

“Vertel is hoe je dat doet?
Ik heb je al zo lang niet gezien! Zullen wij weer is afspreken?”
‘Zullen we na de bioscoop gaan?’

Wat wil je NA je bezoekje aan de bioscoop doen? NAAR de McDonalds of NAAR een café?


is en eens

Dit moet me trouwens ook even van het hart: bovenstaande afbeelding (via Dumpert.nl) vind ik geniaal.
Maar dat het dan ondertekend is met ‘Taal Nazi‘ in plaats van ‘Taalnazi‘ is een beetje jammer.

3. Contaminaties & Vegetariërs

“Oh ik heb het fout gedaan, ik begin even overnieuw…”
“Ik ga die nieuwe hardloopschoenen even uittesten!”

Je doet iets opnieuw of je doet het over. Niet overnieuw.
Je probeert iets uit, of je test het: niet uittesten.

Als in: Je telefoneert, of je belt iemand op. Je ‘optelefoneert‘ ook niet iemand. Toch nam de Grote van Dale deze contaminaties in 2015 op onder het label ‘informeel’ dus ik zwijg, ondanks dat ik het stom vind klinken.

“Ik ben vegetarisch“.
Nee dat ben je niet. Je EET vegetarisch of je BENT een vegetariër.
Jouw lichaam bestaat uit vlees en bloed en jij bent dus nimmer, NOOIT, gewoon NIET vegetarisch.
Maar hier probeer ik toch altijd op mijn tong te bijten, omdat ik het lullig vind mensen te verbeteren die trots vertellen dat zij geen vlees eten.

 

3. Onjuist spatiegebruik

“Die taart die je gemaakt hebt is echt super lekker
Die jurk staat je echt super leuk!”

Veel mensen schrijven twee losse woorden, zodra ze iets ‘super‘ vinden.
In het Nederlands schrijf je superwoorden gewoon aan elkaar als één woord.
Dus het is supergezellig, superleuk, supermooi, superkut, superlangzaam, supersnel, superlekker, superslecht of superstom en niet super gezellig, super kut of super slecht.

Met Engelse woorden is dit niet zo, dan is het wel super cute, super funny en super shit.

familiezwembad

En nu we het toch over spaties hebben het is NIET: noten brood, bananen ijs of school vakantie. Het is gewoon notenbrood, bananenijs en schoolvakantie.

Ik zie dit echt dagelijks voorbij komen, bijvoorbeeld op foodblogs met ingrediëntenlijsten van recepten waarin ALLES los van elkaar geschreven staat. Soms bloeden mijn ogen echt een beetje door dit onnodige spatiegebruik.

spatietoets

TIP!
Benieuwd of jij ook aan deze ‘Engelse ziekte van overmatig spatiegebruik’ lijdt?
Doe dan HIER de spatietoets.

4. Aangeven van hoeveelheden

“Mijn dochter is nu drie maand.”
Onze baby sliep ‘s nachts al door met vier week.”

Dit valt mij echt op, hoeveel ouders van newborns niet gewoon voluit ‘maanden‘ of ‘weken‘ zeggen.
Het meervoud van een maand of een week, is altijd maanden of weken.

En dan nog iets, los van deze taalergernis: zeg niet ‘Mijn zoon is nu 23 maanden / 9 weken oud’ maar gewoon: ‘Mijn zoon is nu bijna 2 jaar / ongeveer 2 maanden oud’.
Dat begrijpt tenminste iedereen.

 

5. Tot slot: Hun & Zij, Zowiezo, enigste en kost duur’.

De horror. Hoewel ik begrip kan opbrengen dat ‘sowieso‘ voor veel mensen misschien niet logisch lijkt, dus deze zie ik door de vingers.

Het fout zeggen van Hun & Zij vind ik wel erg. Als je hierop gaat letten, kun je geen TV programma meer kijken zonder je te verbazen over hoe vaak je mensen dingen hoort zeggen als: ‘hun hebben gelijk’ en ‘hun gaan op vakantie‘.

hun en zij

Hebben jullie ook bepaalde taalergernissen?
Laat het horen in een reactie!

Met de vriendelijke groeten van Juf Maris, die zich nu weer druk gaat maken om belangrijker zaken

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

1

Reader Interactions

Comments

  1. Oh hou op schei uit! Ik erger me wild aan met name blogs waarvan de schrijfsters lijden aan wat ik de Engelse ziekte noem; alles los schrijven. Peren ijs bijvoorbeeld vandaag. Ik weet dat er ergere dingen op de wereld zijn (en ik ben ook niet perfect) maar oeh. Ik zag gisteren trouwens een grafzerk met n taalfout: zij kende ipv zij kendeN ?

  2. ? of ik wordt. Ook leuk! Ik ben docent Nederlands en soms is het dagelijkse leven een kwelling;)

  3. Haha wat een leuk en herkenbaar stuk! Ik erger me vooral aan mensen die ‘als’ en ‘dan’ door elkaar halen. Elke keer als ik die fout hoor moet ik me flink inhouden om er niks van te zeggen. ?

  4. Oh yeah, maak me gek! Steeds vaker lees ik ‘besef me’. Nee! Gewoon beseffen! Of inderdaad meervoud zonder ‘n’. Waarom?! Maar wat de kroon spant, wat mij betreft: Mensen die zich ‘irriteren aan’. Ergeren!!! En dan ‘zich irriteren aan taalfouten’ is echt the boss!! 🙂 Heerlijk dit! Dank!!
    p.s. ik heb toch geen taalfout in dit stukje?! 😉

  5. Ik moet eerlijk bekennen dat ik bij superlekker en supermooi altijd twijfel en (nog) niet de moeite naam er werk van te maken. Dus, dank! Hier in Twente staat bij veel mensen het raam en/of de deur los :-), en ze gaan via de autobaan (komt uit het duits ‘autobahn’)…voor niet tukkers is dat compleet onbegrijpelijk volgens mij.

    • Jahaha, onbegrijpelijk! Ik kom oorspronkelijk uit Brabant en daar hebben ze ook vaak schijt aan grammatica 😉
      Ik hoor daar dingen als: “ik dacht bij m’n eigen…” of: “ben er weg van” (als ze haast hebben) en natuurlijk het beroemde: “Ons pap en ons mam”.

  6. ha ha – pauperpraat! geweldig! er wordt mij weleens gevraagd – ben jij soms onderwijzeres…… ja soms. vooral sinds ik mijn dyslectische kind probeer te helpen met spellen. hij schrijft op wat hij hoort. vandaar dat ik wat beter ben gaan articuleren en het duo heb&se probeer te vermijden.

    • Dat duidelijker articuleren i.v.m. het fonetisch schrijven van je kind herken ik! Soms twijfel ik wel eens of ik er niet teveel bovenop zit, maar ik wil gewoon niet dat hij pauperpraat neerkalkt 🙂

  7. Zojuist weer gelezen: wokpan, dat ding heet gewoon een wok. Ook zo’n mooie: dressoirkast, noem het kastje gewoon een dressoir. Nog een hele nare gewoonte van mensen, geen punten, komma’s of hoofdletters gebruiken, ben je een halve dag bezig om uit te vogelen wat er nu eigenlijk staat.

    • Jahahahahaha, verschrikkelijk! Toen wij de webshop nog hadden heb ik me hier vaak over verbaasd. Je wilt echt niet geloven hoeveel mensen hele epistels mailen, zonder leestekens. Dan moest ik 1 mail echt 4 keer lezen om eerst de toon te bepalen (was iemand boos? ontevreden? blij?) en vervolgens te ontcijferen wáár de mail over ging (poststuk kwijt? product kapot? compliment over de service?). Niet te doen!

  8. Haha, ik zie je punt en mijn dochter wordt weleens gestoord van mijn verbetermodus. Nou ik maak wel (vaak) typefouten, maar ik vind vooral de verschillende manieren van iets zeggen in NL weleens apart. Toen ik net in Brabant woonde vertelde een vriendin dat ze ‘s ochtends om 8 uur was aangereden…ik maakte me direct zorgen en vroeg of er niets ergs was gebeurd… Ze keek me appelig aan en toen legde ze uit dat ze om 8 uur was vertrokken van huis… Zeg dat dan dacht ik. In mijn woordenboek is aanrijden of aangereden zijn toch wat anders haha.

    • Jahahahaha! Dat had ik altijd in Brabant als mensen (veelal regio Eindhoven trouwens) zeiden: ‘Ik ben er weg van!’
      Wáárvan?! Dan bedoelen ze dus: ‘Ik moet gaan/heb haast!’.
      Inderdaad grappig, hoe verschillend er gesproken wordt op zo’n klein oppervlak!

    • Maar als er in zo’n verbogen vergrotende trap drie of meer onbeklemtoonde lettergrepen op elkaar volgen (zoals in ongebruikelijkere), mag de buigings-e ook vervallen: een ongebruikelijker procedure. Dus ‘belangrijker’ is toch ook goed…?

      • Maar… dan spreekt Onze Taal zichzelf tegen? 🤔
        Ik citeer: ‘In het meervoud is de buigings-e juist, of het lidwoord er nu bij staat of niet: (de) hachelijke avonturen, (de) belachelijke voorstellen.’

        ‘Belangrijk’ zal wel onder een aparte categorie van uitzonderingen vallen weer. Nederlands…

        Haha, sorry, niks gezegd!

        • Ik beweer niet dat ik gelijk heb hoor, ik vong immers een Pokémon 😉
          Maar al die stomme uitzonderingen maken het wel lastig(er) ja. Soms moet ik mijn zoon (bovenbouw basisschool) dingen uitleggen en weet ik ook niet hoe/wat/waarom iets moet/mag/fout is. Daarnaast is het ook oersaai natuurlijk.

  9. Ik heb het écht gelezen: ‘Ik moed naar school’ en ‘We zijn een dag je uit geweest.’ Als ik klompen had dragen, waren ze beide gebroken geweest!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *